Kattenliefhebbers weten het: een schone kattenbak is de sleutel tot een gelukkige kat – en minder stress voor ons! Maar laten we eerlijk zijn: het schoonmaken van de kattenbak is waarschijnlijk niet je favoriete dagelijkse klus. Toch is het ontzettend belangrijk om de bak niet alleen regelmatig, maar ook grondig schoon te maken, zodat bacteriën en nare geurtjes geen kans krijgen. Geen zorgen, het hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn! Met een paar simpele tips wordt het schoonhouden van de kattenbak een stuk makkelijker. En je kat zal je er dankbaar voor zijn! Benieuwd hoe je deze taak snel en moeiteloos kunt laren? Lees verder en ontdek onze beste aanpak:
Hoe vaak moet je de kattenbak schoonmaken?

Er zijn maar weinig taken die belangrijker zijn voor een harmonieuze relatie tussen katten en hun baasjes dan het schoonhouden van de kattenbak. Maar hoe vaak moet je de bak eigenlijk reinigen om hem echt schoon te houden? Alle katten houden van een frisse kattenbak, dus het is het beste om dagelijks even te scheppen zodat je kat zich prettig blijft voelen. Stel je voor dat jij een wc zou moeten gebruiken die dagenlang niet is schoongemaakt… geen fijne gedachte, toch? Precies zo voelt jouw kat zich wanneer de kattenbak wordt verwaarloosd. Gelukkig is dat makkelijk te voorkomen! Door de bak regelmatig schoon te maken, voorkom je nare geurtjes en zorg je voor een frisse en schone kattenbak.
De dagelijkse reiniging van de kattenbak
Het dagelijks schoonmaken van de kattenbak is niet alleen een kwestie van netheid, maar vooral van hygiëne – en daarmee een belangrijk onderdeel van de verzorging van zowel jou als je kat. Bacteriën voelen zich vooral thuis in een vochtige en warme omgeving – en dat is precies wat ze vinden in de kattenbak! Het is dus een ideale plek voor ongewenste mirco-organismen om zich snel te vermenigvuldigen. Gelukkig kun je dit eenvoudig voorkomen: door de kattenbak elke dag te reinigen en ontlasting of klonten te verwijderen, geef je bacteriën veel minder kans om zich te verspreiden. Dit is belangrijk, want bacteriën vermenigvuldigen zich snel!
¹Bron: VAAM (Vereinigung für Allgemeine und Angewandte Mikrobiologie) 2024: “Wie schnell vermehren sich Bakterien?”, online op Wie schnell vermehren sich Bakterien? / VAAM – Vereinigung für Allgemeine und Angewandte Mikrobiologie e.V., geraadpleegd op 07-10-2024
WIST JE DAT…
… bacteriën zich onder ideale omstandigheden razendsnel kunnen vermenigvuldigen? Sommige bacteriesoorten, zoals Escherichia coli, delen zich elke 20 minuten. Andere, zoals Clostridium perfringens, kunnen zelfs al na 9 minuten verdubbelen. Dat betekent dat één bacteriële cel in één dag kann uitgroeien tot wel 280 miljard nakomelingen! In een kattenbak, waar vocht en warmte vaak samenkomen, zijn dit bijna perfecte omstandigheden voor een snelle bacteriegroei.
Kattenbakken bevatten vooral bacteriën die afkomstig zijn uit kattenfaeces. Daarbij gaat het onder andere om de volgende soorten:
- “Salmonella”: deze bacteriën kunnen via de ontlasting van katten worden uitgescheiden, vooral wanneer een kat rauw vlees eet.
- “Toxoplasma gondii”: een microscopisch kleine parasiet die voorkomt in kattenuitwerpselen en toxoplasmose kan veroorzaken.
- “Escherichia coli”: kann ook voorkomen, maar is eerder van belang voor de algemene hygiëne dan specifiek voor de kattenbak.
- “Streptococcus- en Staphylococcus-soorten”: kunnen ook in de kattenbak worden aangetroffen; ze komen daar terecht via het lichaam van de kat of door contact met ontlasting.
Al deze bacteriesoorten gedijen bijzonder goed in een vochtige en warme omgeving.

LET OP:
Kattenbakken zijn de ideale broedplaats voor bacteriën!
Daarom is een goede kattenbakhygiëne in ieder kattenliefhebbend huishouden essentieel. Het voorkomt niet alleen nare geurtjes, maar biedt ook betrouwbare bescherming tegen ziekten en infecties.
Kies bij het uitzoeken van kattenbakvulling altijd voor een variant met een hoog absorptievermogen en optimale vochtbinding. Dit helpt de groei van bacteriën zoveel mogelijk te beperken!
Hoe kunnen de bacteriën in de kattenbak jouw gezondheid – en die van je kat – beïnvloeden?
- 1. Jouw gezondheid:
Er zijn verschillende wetenschappelijke artikelen gepubliceerd over de soorten bacteriën die in kattenbakken voorkomen en hoe deze de gezondheid van mens en kat kunnen beïnvloeden. Tot deze bacteriën behoren onder andere Escherichia coli en Salmonella. Beide kunnen via contact met ontlasting in de omgeving terechtkomen en mogelijk schadelijk zijn voor onze gezondheid. Kattenontlasting kan daarnaast de parasiet Toxoplasma gondii bevatten, die toxoplasmose veroorzaakt. Een studie over toxoplasmose² laat zien dat katten dagelijks miljoenen sporen van deze parasiet kunnen uitscheiden. Dit vergroot de risico’s voor mensen – vooral voor zwangere vrouwen en mensen met een verzwakt immuunsysteem.
²Bron: bdw+ bild der Wissenschaft (09.07.2013): „Infektionsgefahr aus dem Katzenkot“, online op Infektions-Gefahr aus dem Katzenkot – wissenschaft.de, , geraadpleegd op 07-10-2024

- 2. De gezondheid van je kat:
Slechte hygiëne van de kattenbak kan de gezondheid van je kat aantasten en leiden tot nier-, blaas- en urinewegaandoeningen, zoals een bacteriële blaasontsteking.³ In de meeste gevallen zijn het bacteriën die via de urinebuis in de blaas terechtkomen en daar vervelende klachten veroorzaken. Vaak spelen ook een verzwakt immuunsysteem of anatomische problemen van de kat een rol. Aangezien een onhygiënische kattenbak meer schadelijke bacteriën bevat dan een schone, die in het genitale gebied van de kat terecht kunnen komen, is het belangrijk om altijd voor een schone kattenbak te zorgen om het risico op infecties voor de kat te verminderen.
³Bron: fellomed (29 Jan. 2018): “Bakterielle Blasenetzündung bei Katze”, online op Bakterielle Blasenentzündung (Zystitis) bei der Katze (fellomed.de), geraadpleegd op 07-10-2024

DENK ERAAN:
Verwijder minstens 2 keer per dag urine en uitwerpselen uit de kattenbak!
Wekelijks schoonmaken van de kattenbak

Het is belangrijk om dagelijks de ontlasting uit de kattenbak te verwijderen, maar het is ook verstandig om de hele bak minstens één keer per week grondig schoon te maken. Haal hiervoor eerst de vulling eruit en was de bak vervolgens af met warm water en een mild schoonmaakmiddel. Katten hebben een gevoelig reukvermogen, dus gebruik geen agressieve chemicaliën! Door de kattenbak wekelijks volledig schoon te maken, voorkom je dat bacteriën zich vestigen en nare geurtjes ontstaan. Vul de bak na het schoonmaken meteen weer bijmet schoon restvulling of een nieuwe laag verse kattenbakvulling.

TIP:
Gebruik een hoogwaardige plantaardige klontvormende kattenbakvulling!
Wanneer je klontvormende vulling gebruikt, hoef je de hele bak pas na verloop van tijd volledig te vervangen.
Het grote voordeel van klontvormende kattenbakvulling is dat je bij de dagelijkse schoonmaak alleen de gevormde klonten hoeft te verwijderen en deze vervangt door verse vulling. Dit is niet alleen voordeliger, maar ook veel hygiënischer. Je kat zal het geweldig vinden om altijd een volledig schone kattenbak te hebben! 💚

WIST JE DAT …
… geurtjes ontstaan wanneer bacteriën actief worden en organische stoffen zoals urine en ontlasting beginnen af te breken? Tijdens dit afbraakproces produceren ze geurintensieve verbindingen zoals ammoniak, waterstofsulfide en andere vluchtige organische stoffen. De groei van deze bacteriën wordt versterkt door vocht en warmte, waardoor het ontbindingsproces versnelt en de geurvorming nog verder toeneemt! Ammoniak, dat voornamelijk vrijkomt bij de afbraak van urine, is een van de belangrijkste veroorzakers van die typische, doordringende kattenbakgeur. Ook zwavelverbindingen, die ontstaan bij de afbraak van eiwitten, dragen sterk bij aan onaangename geurtjes. Onze menselijke neus pikt deze stoffen al in kleine hoeveelheden op en de scherpe dampen veroorzaken vrijwel direct een sterke afkeer! 👃♨️
De kattenbak stinkt – zo maak je hem stap voor stap schoon

In de zomer kan de kattenbak sneller onaangenaam gaan ruiken. Dat komt doordat warmte en vocht een ideale voedingsbodem vormen voor bacteriën. Om te voorkomen dat de geur zich door je huis verspreidt, is een grondige schoonmaakbeurt extra belangrijk. Verwijder eerst alle kattenbakvulling en spoel de bak goed uit met heet water en een mild, katvriendelijk schoonmaakmiddel. Laat vervolgens de ruimte goed ventileren, zodat de kattenbak volledig kan drogen. Pas wanneer de bak echt droog is, vul je hem opnieuw met verse kattenbakvulling.

TIP:
In de warme zomermaanden 🌞 is het verstandig om de kattenbak vaker schoon te maken, omdat de hoge temperaturen🌡
temperaturen🌡de vorming van nare geurtjes ♨️ versnellen. Door regelmatig
al de vulling te vervangen en de hele bak goed te reinigen, zorg je voor optimale hygiëne en een frisse geur – zelfs tijdens die hete zomerdagen!
Stap 1: Maak de kattenbak leeg
Voordat je de kattenbak gaat schoonmaken, moet je eerst de oude kattenbakvulling verwijderen. Giet alle inhoud van de bak in een stevige, afsluitbare vuilniszak. Het is erg belangrijk om gebruikte kattenbalvulling op de juiste manier weg te gooien. Gebruikte kattenbakvulling moet in Nederland bij het restafval weggegooid worden, ook plantaardige kattenbakvulling van hernieuwbare grondstoffen mag niet in de groene afvalbak. Gebruikte kattenbakvulling kan namelijk gezondheids- en milieurisico’s met zich meebrengen. De ontlasting van katten kan parasieten zoals Toxoplasma gondii bevatten, die in compost kunnen overleven en schadelijk zijn voor mensen. Ook kunnen er medicijnresten in de ontlasting en urine zitten die in de compost terechtkomen en bodem, water of planten aantasten.
Stap 2: Maak de kattenbak schoon met warm water
Zodra je al het grit hebt verwijderd, is het tijd om de bak grondig schoon te maken met warm water en een mild schoonmaakmiddel. De warmte van het water helpt om vuil makkelijker los te maken. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen, want die kunnen de gevoelige neus en poten of de vacht van je kat irriteren. Een mild, katvriendelijk schoonmaakmiddel is meer dan voldoende! Neem de tijd voor het schoonmaken van de kattenbak en vergeet niet alle hoeken goed schoon te maken, daar hoopt het meeste vuil zich op. Zorg er ook voor dat de bak goed nat wordt en doordrenkt om alle resten los te weken.

Stap 3: Gebruik een mild, neutraal schoonmaakmiddel
Voor een grondige reiniging van de kattenbak heb je eigenlijk maar één ding nodig: een mild, neutraal schoonmaakmiddel! Dit type reinigingsmiddel verwijdert effectief bacteriën en vuilresten, zonder je kat bloot te stellen aan sterke chemicaliën. Kies bij voorkeur een reiniger zonder agressieve geurstoffen of additieven, want onze harige vrienden hebben een zeer gevoelige neus! Na het wassen is het belangrijk om de kattenbak grondig af te spoelen, zodat er geen resten achterblijven. Zo blijft de bak vrij van bacteriën en ziektekiemen – en voelt je kat zich er meteen een stuk beter bij!

Stap 4: Laat de kattenbak drogen
“Goed werk heeft tijd nodig” – dit oude gezegde geldt ook voor het schoonmaken van je kattenbak. Voordat je de kattenbak weer vult met verse kattenbakvulling, is het dat deze volledig droog is! Vocht vormt namelijk een ideale broedplaats voor bacteriën, dus een droge en schone kattenbak is essentieel. Je kunt de bak gewoon laten luchtdrogen of afnemen met een schone doek – beide methoden zijn prima.
Voorkom deze fouten bij het schoonmaken van de kattenbak!

We willen allemaal dat de kattenbak altijd schoon is. Helaas worden er soms fouten gemaakt bij het schoonmaken, en deze kunnen nare geurtjes veroorzaken en uiteindelijk het welzijn van onze katten beïnvloeden. Hier zijn enkele veelvoorkomende fouten met betrekking tot de kattenbak, samen met belangrijke tips om ze te voorkomen:
De kattenbak te weinig schoonmaken
Een veelgemaakte fout is het te weinig schoonmaken van de kattenbak. Katten zijn zeer gevoelige dieren en vermijden een vieze kattenbak zodra hun instinct hen vertelt dat het geen fijne of veilige plek is. Stel je voor dat jij elke dag een vies toilet moest gebruiken, daar word je toch ook niet blij van? Voor je kat geldt precies hetzelfde! Wanneer je de kattenbak niet vaak genoeg schoonmaakt, kan dit ertoe leiden dat je kat de bak gaat vermijden en misschien zelfs helemaal niet meer gebruikt en buiten de kattenbak gaat plassen. Daarnaast zorgen achtergebleven ontlasting en urine ervoor dat bacteriën en nare geurtjes zich snel vermenigvuldigen. Daarom is het zo belangrijk om meerdere keren per dag de ontlasting en urineklonten te verwijderen.

Te veel of te weinig kattenbakvulling gebruiken
De juiste hoeveelheid kattengrit is belangrijker dan je denkt! Wanneer er te weinig vulling in de bak ligt, wordt de urine niet goed geabsorbeerd. Hierdoor ontstaan al snel onaangename geurtjes. Maar betekent dit dat je dan maar heel veel grit moet toevoegen? Niet per se! Als er te veel grit in de bak ligt, moet je kat zich als het ware een weg door bergen grit graven. Daarnaast maakt een dikke laag het lastiger voor jou om de vuile klonten terug te vinden en te verwijderen.

WIST JE DAT …
… er grote verschillen zijn tussen de diverse soorten kattengrit als het gaat in de juiste vullingshoogte van de kattenbak?
Klontvormend bentonietstrooisel heeft een laagdikte van minimaal 7-10 cm nodig, zodat de klonten stevig blijven en geurtjes goed worden gebonden. Bij silicaatgrit is een vullingshoogte van 3-4 cm al voldoende; maar let op: dit type grit moet regelmatig volledig worden vervangen omdat er anders nare geurtjes ontstaan. Een betere keuze is een kattenbakvulling van plantaardige vezels, zoals Cat’s Best. Dit is zuinig in gebruik en zeer absorberend. Een laag van 5-7 cm is genoeg, omdat vocht en geurtjes razendsnel worden opgenomen en vastgehouden door de fijne vezelstructuren. En dat allemaal zonder kunstmatige geurstoffen of toevoegingen!
Het verkeerde schoonmaakmiddel gebruiken
Onze katten hebben een zeer gevoelige neus, en sterke, chemische schoonmaakmiddelen kunnen hen direct afschrikken. Schoonmaakproducten met een intense geur zijn dan ook niet geschikt voor het reinigen van de kattenbak. Ze kunnen niet alleen het reukvermogen van je kat verstoren, maar ook de gevoelige huid van hun pootjes irriteren. Het is daarom het beste om een mild, neutraal schoonmaakmiddel te gebruiken dat grondig reinigt en geen resten achterlaat. Zo blijft de kattenbak hygiënisch en is je kat tevreden!


TIP: Vergeet niet om ook de schepjes waarmee je de kattenbak schoonmaakt regelmatig goed te reinigen!
Wanneer is het tijd om de zelf te vervangen?

Een goede kattenbak gaat een hele tijd mee, maar zelfs de beste bak slijt uiteindelijk! Zelfs wanneer je de kattenbak altijd goed hebt onderhouden, kan het moment komen dat je scheurtjes in het materiaal ziet ontstaan of een geur ruikt die je er niet meer uit krijgt. Dan is het tijd voor een nieuwe kattenbak. De krassen die in de bak kunnen ontstaan door het graven en krabben van je kat maken het schoonmaken van je bak moeilijker, bacteriën nestelen zich makkelijker in deze scheurtjes. Het is daarom verstandig om minstens één keer per jaar te controleren of de kattenbak nog in goede staat is.
De kattenbak van je kat is beschadigd
Hoewel kleine scheurtjes en krassen in de kattenbak op het eerste gezicht onschuldig lijken, kunnen ze helaas al snel voor problemen zorgen. In deze beschadigingen kunnen namelijk urine en bacteriën blijven zitten, die ondanks grondige reiniging tot onaangename geurtjes kunnen leiden. Is de kattenbak gescheurd of is het materiaal duidelijk versleten, dan is het tijd om een nieuwe aan te schaffen. Een onbeschadigde kattenbak is niet alleen veel hygiënischer, maar zorgt er ook voor dat je kat zich prettig voelt wanneer hij of zij de bak gebruikt.
De kattenbak blijft stinken, zelfs na een grondige schoonmaak
We weten allemaal hoe belangrijk het is om de kattenbak regelmatig schoon te maken. Toch kunnen er soms hardnekkige geurtjes blijven hangen. Dat kan verschillende oorzaken hebben: zo kunnen bacteriën zich nestelen in piepkleine scheurtjes of in krassporen in het materiaal. Ook vochtig kattengrid of slechte ventilatie kunnen bijdragen aan een blijvende geur. Controleer de kattenbak daarom altijd op beschadigingen en zorg ervoor dat de bak volledig droog is voordat je er nieuw grit in doet. Helpt dit allemaal niet? Dan zit er maar één ding op: tijd om de kattenbak te vervangen…
Waarom zou je regelmatig een nieuwe kattenbak kopen?
Kattenbakken zijn meestal gemaakt van kunststof, een materiaal dat na verloop van tijd slijt door intensief gebruik en door het krabgedrag van je kat. Ook vocht en schoonmaakmiddelen kunnen het plastic aantasten, waardoor het langzaam broos wordt. Hierdoor ontstaan kleine scheurtjes waarin bacteriën zich kunnen ophopen en nare geurtjes blijven hangen. In zo’n geval is heet verstandig om een nieuwe kattenbak aan te schaffen. Een nieuwe kattenbak⁴ verbetert namelijk niet alleen de hygiëne, maar ook het welzijn van je kat.
⁴Bron: Vergleich.org (10.10.2024): „Katzentoilette Vergleich 2024. Die besten Katzenklos im Vergleich.“, online op Katzentoilette Test & Vergleich Top 10, geraadpleegd op 11-10-2024
Waar moet je je oude kattenbak weggooien?
Wanneer de oude kattenbak versleten of beschadigd is, moet je deze op de juiste manbier weggooien. Een kapotte kattenbak hoort bij het restafval, omdat hard plastic in de meeste gevallen niet recyclebaar is via de reguliere plasticinzameling. Grotere kattenbakken passen vaak niet in de restafvalcontainer. De meeste milieustraten of recyclingcentra hebben aparte containers voor hard plasic, waar je de oude kattenbak kunt weggooien. Daar wordt het materiaal vervolgens op de juiste manier verwerkt of gerecycled.
Veelgestelde vragen – Kattenbak schoonmaken
Het is erg belangrijk om de kattenbak dagelijks schoon te maken. Verwijder ontlasting en vochtige plekken om de groei van bacteriën en nare geurtjes te minimaliseren. Daarnaast is het aan te raden om de kattenbak eens per week grondig te reinigen en het gebruikte grit te vervangen door vers grit. Zo blijft de bak zo bacterievrij mogelijk, en voelt je kat zich prettig en comfortabel bij het gebruik.
Om een kattenbak grondig schoon te maken, begin je eerst met het verwijderen van al het gebruikte grit. Daarna was je de bak met warm water en een mild, katvriendelijk schoonmaakmiddel. Vergeet vooral de hoeken niet, want daar hoopt vuil zich vaak op.
Gebruik geen agressieve of sterk geparfumeerde schoonmaakmiddelen, want deze kunnen het gevoelige reukvermogen van je kat verstoren. Ook bleekmiddelen en andere chemische desinfectiemiddelen zijn niet geschikt; resten hiervan kunnen huidirritatie veroorzaken bij de poten van je kat. Gebruik in plaats daarvan milde, neutrale schoonmaakmiddelen die je gemakkelijk grondig kunt afspoelen. Zo blijft de kattenbak hygiënisch én veilig voor je kat.
Het is het beste om de kattenbak minimaal één keer per dag schoon te maken. Bij voorkeur in de ochtend of avond, wanneer je kat de bak minder vaak gebruikt. Zo kun je geurtjes en bacteriën tot een minimum beperken. Om de bak hygiënisch te houden, is het daarnaast aan te raden om de bak eens per week grondig te wassen en tegelijkertijd het gebruikte grit te vervangen door vers grit.
Zodra de kattenbak duidelijke tekenen van slijtage vertoont, zoals scheuren of krassen in het plastic, is het tijd om een nieuwe te kopen. Waarom? Scheuren en krassen kunnen bacteriën vasthouden die moeilijk te verwijderen zijn. Het is ook verstandig om een nieuwe kattenbak aan te schaffen als je merkt dat het moeilijker wordt om de oude schoon te houden, de bak blijft stinken, of op bepaalde plekken beschadigd is.
Begin met het dagelijks verwijderen van klonten en natte plekken. Maak daarna één keer per week de hele kattenbak grondig schoon meet warm water en een mild reinigingsmiddel. Controleer ook of er scheurtjes of krasjes in het materiaal zitten, want daarin kunnen bacteriën zich ophopen die voor nare geurtjes zorgen. Als je de kattenbak regelmatig verschoont en goed ventileert, maar de geur blijft toch hangen, overweeg dan om over te stappen op een meer absorberende kattenbakvulling en eventueel een nieuwe kattenbak aan te schaffen.